Budaya Wewaler

      Wewaler padha karo gugo tuhon.Gugon tuhon saka tembung gugu (Pracaya marang kandhaning liyan) lan tuhu (nyata,temen).Gugon tuhon yaiku ngandel marang prakara sing dianggep nduwe kadayan ngungkuli kodrat,mangka sanyatane ora.Gugon tuhon ing madya ning masyarakat Jawa diarani pepali utawa larangan.Gugon tuhon kalebu kepercayaan tansah duwe rasa sumelang menawa ora biso nyembadani prekara sung dianggep mbebayani iku.

•           Gugon Tuhon

1. Gugon tuhon salugu yaiku bocah utawa wong sing dadi mangsane Batara Kala miturut dongeng yaiku bocah sukerta.Miturut kepercayaan,kanggo ngusadhani supaya ora dimangsa Batara Kala,kudu ditanggapke wayang kanthi lakon Amurwakala.
2. Gugon tuhon wasita sinandi yaiku kalebu pitutur sing ora kalairake kanthi melok.Akeh nggunakake tembung boten ilok utawa ora ilok sing sejatine ngemu teges ora becik.
3. Gugon tuhon kalebu wewaler yaiku saka leluhur utawa wong sing dadi cikal bakal amarga nindakake sawijining bab,banjur wewaler kanggo anak putu supaya ora melu nindakake.                                             

• Tuladha :

1. Aja seneng yen dialem.
2. Aja sengit yen dicacat.
3. Aja lungguh neng bantal,ora ilok,mengko marai udunen.
4. Aja mangan karo ngadeg,marai wetenge dawa.
5. Aja dolanan beras,mengko tangane kiteng.
6. Aja ngetokki kuku wengi-wengi.
7. Aja nganggo klambi werno ijo utawa biru nalika menyang pantai.

               Budaya Jawa kaperang dadi loro arupa pitutuh lan wewaler.Kabeh ngandhut 6 perkara yaiku Ketuhanan Yang Maha Esa,rohani,kemangnusaan,kaluwarga,lan kadonyan.

• Pituduh

               Mungguhe bebrayan Jawa,pituduhe urip kaperang dadi enem prekara,kacheta ing ngisor iki.

1. Pituduh magepokan karo Gusti Kang Maha Wisesa.
2. Pituduh kang magepokan karo rohani.
3. Pituduh magepokan karo kamangnusaan.
4. Pituduh magepokan kaluwarga.
5. Pituduh magepokan karo kandoyan.

• Wewaler

               Kaya dene pituduh,wewaler bebrayan Jawa uda kapantha dadi enem pepathan,kaya ing ngisor iki.

1. Wewaler kang magepokan karo gusti Kang Murbeng Urip.
2. Wewaler kang magepokan karo rohani.
3. Wewaler kang magepokan karo kemanungsan.
4. Wewaler kang magepokan karo kabangsan.
5. Wewaler kang magepokan karo keluwargo.
6. Wewaler kang magepokan karo kadonyan. 

Sumber : Gegaran Nyinau Basa Jawa 3